Choroby zakaźne

Gorączka krwotoczna to nie tylko Ebola i Denga. Czy to realne zagrożenie? Występowanie, objawy zakażenia i profilaktyka

Gorączka krwotoczna to nie tylko Ebola i Denga. Czy to realne zagrożenie? Występowanie, objawy zakażenia i profilaktyka

Gorączka krwotoczna to wspólna nazwa dla grupy groźnych, wirusowych chorób zakaźnych określanych mianem chorób tropikalnych. Przeczytaj artykuł i dowiedz się więcej o objawach oraz przeciwdziałaniu poszczególnym chorobom.

Gorączka krwotoczna obejmuje stosunkowo szeroką grupę chorób zakaźnych, które łączą cechy kliniczne i epidemiologiczne w postaci ostrego początku choroby. Wspólne objawy to wysoka gorączka o burzliwym przebiegu klinicznym, a także tendencja do zaburzeń krzepnięcia oraz licznych krwawień i krwotoków. Taka gorączka ma charakter endemiczny, ale wykazuje duży potencjał do wywołania epidemii, a nawet pandemii. Wirusy wywołujące chorobę występują na każdym kontynencie poza Antarktydą, jednak najczęściej spotykane są w Afryce, Ameryce Południowej oraz w południowej Azji.

Gorączka krwotoczna – objawy

Zazwyczaj gorączki krwotoczne mają dosyć ostry początek i gwałtowny przebieg. Poza gorączką powyżej 38 stopni Celsjusza typowymi objawami są:

  • patologie w pracy nerek i wątroby;
  • krwotoki wewnętrzne;
  • obrzęki.

Symptomy mogą się nieznacznie różnić w zależności od choroby.

Wirusowe gorączki krwotoczne

Gorączki krwotoczne podlegają klasyfikacji ze względu na trzy rodziny wirusów, które je wywołują:

  • Filoviridae;
  • Bunyaviridae;
  • Togaviridae.

Poniżej znajdziesz krótką charakterystykę najpowszechniejszych gorączek krwotocznych.

Gorączka krwotoczna Ebola

To chyba najpopularniejsza gorączka krwotoczna o wyjątkowo agresywnym przebiegu. Wektor zarażenia stanowią małpy, a człowiek jest wektorem wtórnym, co oznacza, że może zarażać inne osoby. Można zarazić się wskutek kontaktu z zainfekowanym materiałem, np. padliną lub chorymi zwierzętami. Ponadto wirus Ebola przenosi się drogą kropelkową, również poprzez kontakty płciowe z osobą chorą. Z tego względu osoby chore muszą być natychmiast izolowane.

Jakie są objawy gorączki krwotocznej Ebola?

Objawy występują gwałtownie i są wyjątkowo ostre. Pojawia się wysoka gorączka i bardzo szybko dochodzi do skazy krwotocznej. Dochodzi do obrzęku krtani, owrzodzenia przełyku, patologii w funkcjonowaniu jelit, a w konsekwencji do odwodnienia organizmu i skrajnego wyczerpania. W następnej kolejności pojawia się wysypka na całym ciele, przede wszystkim na tułowiu. Często występuje również żółtaczka. W przypadku Eboli współczynnik śmiertelności jest wyjątkowo wysoki, wynosi aż 88%. Po wystąpieniu skazy krwotocznej dochodzi do wylewu krwi w niemal całym organizmie.

Żółta febra

Żółta gorączka, znana także jako żółta febra (Febris flava), to ostra choroba wirusowa, przenoszona przez zakażone wirusem komary w rejonach tropikalnych. Objawy to:

  • gorączka;
  • bóle głowy;
  • żółtaczka;
  • bóle mięśni;
  • nudności;
  • wymioty;
  • uczucie zmęczenia.

Niewielki odsetek pacjentów rozwija trudne do zbicia objawy gorączki krwotocznej, a połowa nich umiera w ciągu 7–10 dni od zakażenia.

Gorączka Denga

Ta choroba zakaźna jest wywoływana przez wirusa dengi i przenoszona przez komary Aedes aegypti, (rzadziej przez pozostałe komary z rodzaju Aedes). Nie ma możliwości przeniesienia zakażenia bezpośrednio z człowieka na drugiego człowieka i niezbędny jest udział komara. Objawy to gorączka, bóle głowy, mięśni i stawów oraz specyficzna wysypka podobną do tej, która pojawia się przy odrze. W skrajnych przypadkach wirus dengi może doprowadzić do śmiertelnie groźnej gorączki krwotocznej z trombocytopenią, hipowolemią i krwotokami. Może także wywołać wstrząs.

Omska gorączka krwotoczna

Występuje na terenach Syberii, a nie w krajach tropikalnych. Jej rezerwuarem są ludzie i gryzonie z rodziny nornikowatych. Ludzie najczęściej zarażają się poprzez ugryzienie kleszcza, ale również przez kontakt z zakażoną wodą lub od gryzoni. Objawy to:

Na podniebieniu występują także pęcherzyki o grudkowym charakterze. Śmiertelność ocenia się na 1–10% przypadków.

Choroba lasu Kyasanur

Choroba, która wywodzi się z Indii, prowadzi do uszkodzenia układu nerwowego. Jej rezerwuar stanowią małpy, małe gryzonie i nietoperze. Do zarażania może dojść poprzez ugryzienie zarażonego kleszcza lub zwierzęcia. Nie dochodzi do transmisji pomiędzy ludźmi. Najpopularniejsze objawy to:

  • zatrucie żołądkowe;
  • ból głowy;
  • gorączka;
  • spadek ciśnienia tętniczego krwi;
  • spadek poziomu płytek we krwi w organizmie.

W skrajnych przypadkach dochodzi do śmierci (3–5%) lub śpiączki.

Gorączka Zachodniego Nilu

Pisząc o gorączce krwotocznej warto wspomnieć także o tej chorobie. Jej rezerwuar stanowią ptaki, które w kilkunastu różnych krajach wywołały epidemię. Najczęściej ten problem pojawia się w Afryce i Azji, ale również w Ameryce Południowej. Jego objawami są:

  • bóle głowy;
  • bóle mięśniowo-stawowe;
  • wymioty;
  • nudności;
  • zawroty głowy.

Zaledwie 1% pacjentów dotyka ciężki przebieg. Wówczas choroba atakuje układ nerwowy i doprowadza do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Zdarza się, że zachorowanie można przejść bezobjawowo.

Gorączka doliny Rift

Ta choroba zakaźna owiec, bydła i ludzi występuje w Afryce, Arabii Saudyjskiej oraz Jemenie. Nie uchodzi za niezwykle groźną, ponieważ jej symptomami są podwyższona temperatura oraz objawy grypopodobne. Większość osób nie zdaje sobie sprawy z tego, że choruje na gorączkę doliny Rift. W rzadkich przypadkach dochodzi do utraty wzroku, natomiast w wyniku tej gorączki krwotocznej umiera zaledwie 1% chorych.

Gorączka krymsko-kongijska

Niezwykle groźna choroba wirusowa, która występuje na terenach Kazachstanu, Pakistanu, Iraku, Półwyspu Arabskiego, Rosji, północno-zachodnich Chin, a także Afryki, ale również Albanii, Bułgarii, Turcji, Bośni i Hercegowiny oraz Hiszpanii. Objawy mają charakter nagły i przewlekły, są to:

  • wysoka gorączka;
  • dreszcze;
  • bardzo silne bóle mięśniowo-stawowe.

Ponadto występuje silny ból brzucha (zatrucie) i żółtaczka. Do zarażenia może dojść drogą kropelkową. Ta choroba ma wysoki wskaźnik śmiertelności (około 40%).

Gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym

Tę chorobę przenoszą w głównej mierze gryzonie. Droga zarażenia tą gorączką krwotoczną jest dosyć nietypowa poprzez wdychanie wydzieliny zarażonych gryzoni (głównie odchodów), kontakt z wirusem przez dotyk lub uraz błon śluzowych. Pierwsze objawy są grypopodobne. Mniej więcej po 10 dniach zaczyna się druga faza z zespołem płucnym lub zespołem nerkowym. W pierwszym przypadku dochodzi do tachykardii i uszkodzenia płuc, co wymaga natychmiast intubacji chorego. Natomiast w drugim może dojść do niewydolności nerek i konieczna jest hospitalizacja.

Gorączka Chikungunya

Tropikalna choroba wirusowa, występująca w południowej Azji i wschodniej Afryce. Przenoszona jest przez komary i nie występuje tu transmisja pomiędzy ludźmi. Objawy są okołogrypowe:

  • bóle głowy;
  • nudności;
  • bóle stawów;
  • ogólne zmęczenie.

Ponadto pojawiają się wysypka oraz świąd. Ta gorączka krwotoczna ma bardzo niski wskaźnik umieralności, a najbardziej narażone na ciężki przebieg są osoby w podeszłym wieku.

Argentyńska gorączka krwotoczna

Wywodzi się z rodziny wirusów Arenavirdae, czyli z tzw. arenawirusów. Przenoszą ją gryzonie. Pierwsze symptomy pojawiają się po 15 dniach od zakażenia i również to objawy grypopodobne, czyli bóle mięśni, stawów i kości i wysoka temperatura ciała. W następnej kolejności występują problemy z oczami i dochodzą do tego ostre wymioty i wybroczyny w okolicach podniebienia. Objawami skazy krwotocznej są krwawiące dziąsła. Ponadto dochodzi do bradykardii i obniżenia napięcia mięśniowego. Jeżeli pacjent nie podda się leczeniu, zachodzi duże prawdopodobieństwo, że umrze.

Gorączka krwotoczna – profilaktyka

Jak zapobiegać zarażeniu, aby nie dopuścić do gorączki krwotocznej? Obecnie jest dostępna szczepionka przeciwko żółtej febrze, istnieje również szczepionka przeciwko argentyńskiej gorączce krwotocznej, jednak budzi ona pewne kontrowersje i jest dopuszczona wyłącznie w Argentynie. Zatem najskuteczniejszym sposobem ochrony przed wirusem jest ochrona przed ukąszeniami owadów (np. poprzez stosowanie środków odstraszających), dokładne mycie rąk i jedzenia oraz izolacja osób, które są lub mogą być chore.

Jak widać, wirusowe gorączki krwotoczne występują niemalże na całej kuli ziemskiej i mają zbliżone objawy. Nie muszą kończyć się skomplikowanymi powikłaniami, a ich przebieg nie musi być ostry. Niemniej jednak w trakcie podróży warto mieć na uwadze, czy w danym rejonie istnieje ryzyko zachorowania na którąś z tych chorób i odpowiednio się do tego przygotować, np. szczepiąc się.


Zobacz też:
Archiwum: marzec 2024