Farmakologia

Beta-blokery – wskazania i skutki uboczne leków beta-blokerów. Czym są leki beta-adrenolityczne?

Beta-blokery – wskazania i skutki uboczne leków beta-blokerów. Czym są leki beta-adrenolityczne?

Beta-blokery są najczęściej stosowanymi lekami w kardiologii. Wykazują pozytywny wpływ na niemal cały organizm. Czy beta-adrenolityki są bezpieczne? Na czym polega mechanizm ich działania? Czy są jakieś przeciwwskazania do stosowania? Sprawdźmy to!

Choroby układu sercowo-naczyniowego należą do jednym z najbardziej niebezpiecznych dla życia ludzkiego. Mięsień sercowy i układ naczyniowy odgrywają niezwykle istotną rolę w ludzkim organizmie. Kiedy serce lub naczynia krwionośne nie pracują prawidłowo, codzienne funkcjonowanie pacjenta staje się utrudnione. Najczęściej spotykanymi schorzeniami jest nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa czy zaburzenia rytmu serca. Na te i inne przypadłości skutecznymi środkami są właśnie preparaty z grupy leków beta-adrenolitycznych. Dowiedz się, czym są beta-blokery, jak działają i kiedy je przyjmować!

Czym są beta-blokery?

Beta-blokery to leki blokujące receptory beta-adrenergiczne β1 (głównie w sercu) oraz β2 (w naczyniach krwionośnych i oskrzelach). Leki z tej grupy stosowane są przede wszystkim u osób cierpiących na choroby kardiologiczne, takie jak:

  • nadciśnienie tętnicze krwi;
  • choroba niedokrwienna serca;
  • niewydolność serca.

Leki beta-adrenolityczne hamują aktywność układu współczulnego, który wykazuje zdolność do przyspieszania czynności serca. Dzięki temu serce zaczyna pracować w prawidłowym tempie i zużywa mniej krwi i tlenu.

Rodzaje leków – beta-blokery nieselektywne, kardioselektywne i wazodylatacyjne (wielofunkcyjne)

Wyróżnia się beta-blokery posiadające wewnętrzną aktywność sympatykomimetyczną lub jej nieposiadające. Ze względu na nieco odmienne właściwości leki te dzieli się na trzy generacje:

  • leki nieselektywne – blokują oba rodzaje receptorów β (np. Propranolol, Sotalol, Tymolol);
  • leki kardioselektywne – są odpowiedzialne za hamowanie receptorów β1 (np. Atenolol, Metoprolol, Bisoprolol);
  • leki wazodylatacyjne (wielofunkcyjne) – blokują receptory beta oraz rozszerzają naczynia krwionośne przez blokowanie receptora adrenergicznego α1 i stymulowanie uwalniania tlenku azotu (np. Nebiwolol, Karwedilol, Labetalol).

Mechanizm działania beta-adrenolityków

Podstawowym działaniem leków z tej grupy jest hamowanie układu współczulnego (walki i ucieczki). Układ ten mobilizuje organizm poprzez przyspieszenie oddechu i akcji serca w sytuacjach stresowych. Beta-blokery hamują działanie receptorów:

  • β1 – odpowiedzialne są za wzrost siły i skurczów mięśnia sercowego;
  • β2 – znajdują się w mięśniach gładkich oskrzeli, przewodu pokarmowego oraz naczyń krwionośnych i powodują rozkurcz tych mięśni.

Beta-blokery łączą się z receptorami, dzięki czemu nie pozwalają na połączenie substancji, które działają na nie pobudzająco.

Właściwości

Przyjęcie beta-blokerów powoduje spadek przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz kurczliwości mięśnia sercowego. Co więcej, leki powodują:

  • zmniejszoną pojemność minutową i częstotliwość skurczów serca;
  • mniejsze wydzielanie reniny, dzięki czemu dochodzi do obniżenia ciśnienia krwi;
  • spadek oporu obwodowego naczyń krwionośnych;
  • obniżenie ciśnienia śródgałkowego;
  • skurcz mięśni gładkich narządów wewnętrznych.

Wskazania do stosowania leków z grupy beta-blokerów

Beta-blokery należą do środków pierwszego rzutu, leków stosowanych w grupie chorych cierpiących na zbyt wysokie ciśnienie tętnicze krwi. Zmniejszają ciśnienie i łagodzą reakcje organizmu na stres. Ograniczają także ryzyko wystąpienia zawału serca. Dzięki blokowaniu receptorów β1 i β2 oraz receptorów beta-adrenergicznych mogą być pomocne w leczeniu m.in.:

  • nadczynności tarczycy;
  • drżeniu mięśni;
  • nerwicy i stanów lękowych;
  • kołatania serca;
  • choroby wieńcowej;
  • niewydolności serca;
  • zaburzenia częstości pracy serca;
  • objawów stresu;
  • migreny;
  • jaskry;
  • skutków odstawienia alkoholu;
  • omdleń odruchowych.

Przeciwwskazania do stosowania beta-blokerów

Beta-blokery powinny być stosowane tylko po konsultacji z lekarzem. Istnieją bowiem pewne przeciwwskazania do przyjmowania leków z tej grupy. Beta-adrenolityki nie powinny być stosowane przez osoby chore na astmę i posiadające blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia. Wśród przeciwwskazań znajdują się również pewne zaburzenia takie jak:

Beta-blokery maskują objawy hipoglikemii (obniżenia stężenia glukozy we krwi), przez co zwiększają ryzyko rozwoju cukrzycy.

Beta-blokery – działania niepożądane i skutki uboczne

Jak każdy lek, beta-blokery mogą powodować skutki uboczne. Choć środki z tej grupy niosą pomoc chorym na schorzenia kardiologiczne, nie powinny być przyjmowane w pewnych sytuacjach. W każdym przypadku to lekarz prowadzący musi przeanalizować wszystkie za i przeciw. Wśród możliwych działań niepożądanych wyróżnia się:

  • zaburzenia rytmu serca o charakterze bloków przewodzenia;
  • skurcz oskrzeli;
  • duszności;
  • zaostrzenie astmy;
  • zbyt duży spadek ciśnienia (hipotonia);
  • impotencję;
  • zawroty głowy;
  • biegunki lub zaparcia;
  • zbyt niskie tętno;
  • bóle brzucha;
  • nudności i wymioty.

Bisoprolol i nebiwolol na nadciśnienie tętnicze – skutki gwałtownego odstawienia

Bisoprolol i Nebiwolol to jedne z najbardziej skutecznych leków o charakterze beta-blokerów, które zalecane są osobom cierpiącym na nadciśnienie tętnicze. Niebezpieczeństwo w leczeniu beta-adrenolitykami stanowi nagłe odstawianie leków przez pacjentów. Nigdy nie należy na własną rękę przerywać leczenia. Takie postępowanie może doprowadzić do:

  • tachykardii (przyspieszenia częstości rytmu serca);
  • wzrostu ciśnienia tętniczego;
  • zaburzenia rytmu serca;
  • niepokoju;
  • drżenia mięśni.

Beta-blokery są znane już od wielu lat. Ze względu na wysoką skuteczność działania ich popularność nie słabnie. Bez wątpienia są jednymi z najbardziej skutecznych preparatów, które zwiększają komfort życia osób, które borykają się z chorobami kardiologicznymi.


Zobacz też:
Archiwum: styczeń 2024